VÌ SAO NGƯỜI QUÂN TỬ THƯỜNG THẢN NHIÊN, KẺ TIỂU NHÂN LẠI HAY LO LẮNG U SẦU

(Truyện Hay Mỗi Ngày - VÌ SAO NGƯỜI QUÂN TỬ THƯỜNG THẢN NHIÊN, KẺ TIỂU NHÂN LẠI HAY LO LẮNG U SẦU)

VÌ SAO NGƯỜI QUÂN TỬ THƯỜNG THẢN NHIÊN, KẺ TIỂU NHÂN LẠI HAY LO LẮNG U SẦU

Khổng Tử từng viết: “Người quân tử thì thản nhiên thư thái, kẻ tiểu nhân thường hay lo lắng, ưu sầu”. Vì sao lại như vậy? Điều gì đã tạo nên sự khác biệt tư tưởng giữa người quân tử và kẻ tiểu nhân?

Trong “Luận Ngữ”, Khổng Tử viết: “Người quân tử thì thản nhiên thư thái, kẻ tiểu nhân thường hay lo lắng, ưu sầu”. Hay cũng có thể nhận thấy rằng, người quân tử không lo không sợ còn kẻ tiểu nhân thì luôn thấp thỏm lo âu.



Trong dòng chảy dài của lịch sử, “quân tử” và “tiểu nhân” là hai vấn đề chính vô cùng trọng yếu. Nó giống như hai phù hiệu vô cùng quan trọng, luôn được người đời sử dụng để đánh giá nhân phẩm của mọi người.

Người quân tử đại biểu cho những gì là chân thật, lương thiện và tốt đẹp nhất. Trong khi đó, kẻ tiểu nhân thì hoàn toàn trái lại, nó đại biểu cho những gì là giả tạo, độc ác và xấu xa nhất. Như thế nào được gọi là quân tử? Như thế nào được gọi là tiểu nhân? Thực sự, không thể dùng một hai câu để nói hết được định nghĩa về hai khái niệm này.

Trong “Luận Ngữ. Nhan Uyên” cũng viết rằng: Khi Tư Mã Ngưu hỏi Khổng Tử về tính cách của người quân tử, Khổng Tử trả lời rằng: “Người quân tử không lo, không sợ!”

Tư Mã Ngưu nghe xong câu trả lời của Khổng Tử thấy đạo lý này thật là quá đơn giản. Vì thế đã hỏi lại Khổng Tử rằng: “Chỉ cần không lo, không sợ thì đã là người quân tử rồi sao?” Câu hỏi của Tư Mã Ngưu ngụ ý rằng, làm người quân tử chỉ đơn giản vậy thôi sao?

Khổng Tử nói: “Làm người quân tử là không hề dễ dàng, phải luôn luôn tự xét lại bản thân mình, trong lòng phải hoàn toàn không có một chút thẹn và áy náy nào, chỉ có một nội tâm quang minh sáng tỏ, một tấm lòng thanh tịnh, tường hòa thì ấy mới là người quân tử”.

Thời cổ đại, các bậc chính nhân quân tử đều là có thái độ đúng mực, tận lực thuận theo mệnh trời, tận lực giải quyết mọi việc một cách thỏa đáng, những sự tình không giải quyết được thì sẽ thản nhiên đối mặt mà trong lòng không lo không sợ. Người quân tử luôn tự kiểm điểm, soi xét lại trong lòng mà không thẹn với Trời, Đất, không lo, không sợ. Đây thực sự là một cảnh giới tinh thần cao quý!

Về người quân tử và kẻ tiểu nhân, trong “Luận Ngữ” cũng có phân biệt rằng: “Quân tử thượng đạt, tiểu nhân hạ đạt”, ý chỉ người quân tử hướng đến những điều cao cả, kẻ tiểu nhân lại hướng đến những điều thấp hèn. “Quân tử chu nhi bất bí, tiểu nhân bí nhi bất chu” , ý nói người quân tử hòa hợp mà không cấu kết bè phái, kẻ tiểu nhân cấu kết bè phái mà không hòa hợp.

“Quân tử hoài đức, tiểu nhân hoài huệ”, ý nói người quân tử luôn nghĩ đến đạo đức còn kẻ tiểu nhân thì chỉ nhớ đến ân huệ mà mình đã giúp người khác. Hay “Quân tử dụ vu nghĩa, tiểu nhân dụ vu lợi”, ý rằng quân tử hiểu rõ về nghĩa, tiểu nhân hiểu rõ về lợi.



“Quân tử thái nhi bất kiêu, tiểu nhân kiêu nhi bất thái”, ý nói, người quân tử thư thái mà không kiêu, kẻ tiểu nhân kiêu mà không thư thái. Nhưng câu được truyền tụng rộng khắp nhất là: “Quân tử thản đãng đãng, tiểu nhân trường thích thích”, ý nói người quân tử lòng dạ rộng lớn, không có sầu lo, còn kẻ tiểu nhân thường xuyên âu lo.

Ngoài “không lo, không sợ” ra thì trong đạo của người quân tử còn tăng lên một bậc đó là biết rõ thị phi, chính tà. Người quân tử nhân từ mà không lo, chính là nói người quân tử thủ vững nhân nghĩa, làm việc gì cũng công chính vô tư, không thẹn với lương tâm, bằng lòng với mệnh trời, không so đo lợi hại được mất, vì thế mà không lo.

Người quân tử là bậc trí giả không có nghi ngờ, chính là nói rằng người quân tử thực sự có trí tuệ cao, bất luận sự việc gì đều hiểu rõ, có thể phân biệt đúng sai, thật giả, vì thế mà vô luận là đối mặt với sự tình gì họ cũng sẽ không nghi hoặc.

Người quân tử dũng cảm mà không sợ chính là nói rằng người quân tử có tấm lòng rộng rãi, sáng tỏ, ngửa mặt nhìn trời hay cúi xuống nhìn đất đều không thẹn, xét lại lòng mình mà không thấy cắn rứt, dũng cảm chịu trách nhiệm, làm việc trượng nghĩa, đúng lý hợp tình, nên gặp bất cứ chuyện gì cũng không sợ hãi. Một người “nhân, trí, dũng” không lo, không nghi ngờ, không sợ thì mới là chính nhân quân tử.

Kỳ thực một người bình thường sẽ rất khó lý giải trạng thái tinh thần của người tu luyện bởi vì trình độ cảnh giới tinh thần họ hướng đến là khác nhau.

Cũng giống như người tu luyện, người quân tử không lo không sợ, thản nhiên với được và mất, tiêu diêu tự tại, đó phải là kẻ sĩ đắc đạo mới có thể đạt đến cảnh giới đó!

(ST)

Nguồn - tác giả: : Sưu Tầm


GIỚI THIỆU
adminavatar About Truyện Hay Mỗi Ngày
facebook instagram youtube
Càng thành thật về lỗi lầm của mình, người ta càng nghĩ bạn hoàn hảo. Bạn càng thoải mái với việc mình không phải là người giỏi giang, vĩ đại, thì người khác lại càng nghĩ bạn chắc là "thần thánh phương nào"!.

Phương châm hành động : "Thứ duy nhất không thay đổi là sự thay đổi. Đây là một câu nói có vẻ như quá rõ ràng, nhưng thực sự lại không có nghĩa gì rõ ràng cả. Nhưng... Nó đúng!"

Có Thể Bạn Quan Tâm:



Xem Nhiều

HÀNH TRÌNH TÌM VỀ CÁI CHẾT CỦA CÁ HỒI VÀ 2 BÀI HỌC LÀM NGƯỜI CẦN PHẢI KHẮC GHI

Cá hồi là loài cá tìm về cội nguồn vào cuối đời, chúng chết tại chính nơi chúng đã sinh ra. Cá hồi giống như tên gọi của nó, là loài cá sẽ hồi hương về nơi mà chúng đã ra đi. Được sinh ra ở vùng nước ngọt nhưng khi trưởng thành loài cá này sẽ theo các dòng sông bơi ra đại ...

Xem tiếp
TIỆC ĐỜI VUI MẤY RỒI CŨNG TÀN, ĐỊA NGỤC HAY CỰC LẠC LÀ HAI LỰA CHỌN

Con người vốn đã được định nằm trong vòng tròn của sinh, lão, bệnh tử và luân hồi, cho dù trong kiếp trần có hưởng phú quý giàu sang đến mấy rồi cũng không thể nào trường thọ, đó đã là quy luật tự nhiên. Có câu “kiếp người ngắn ngủi chẳng tày gang”, ý muốn so sánh với thời ...

Xem tiếp
LÀM VIỆC THIỆN HAY VIỆC ÁC ĐỀU CÓ CÁI GIÁ TƯƠNG XỨNG CỦA NÓ

Ngạn ngữ có câu: “Chớ thấy việc ác nhỏ mà làm, chớ thấy việc thiện nhỏ mà không làm”, thiện ác trên đời đều có báo ứng tương xứng, là phúc hay họa, đều do tự mình định đoạt. Từng có một vị Phật sống có phúc báo rất lớn, mỗi ngày đều có rất nhiều người từ bốn phương đến, mang ...

Xem tiếp
NƯỚC TRÔI VẠN DẶM CHỈ CẦN MỘT GÁO NƯỚC ĐỂ UỐNG, ĐỜI NGƯỜI CÓ CẦN QUÁ TRUY CẦU?

Xưa nay, lòng tham của con người vẫn được coi là vô đáy. Khi chúng ta đã có một thì lại muốn có hai, có căn nhà nhỏ lại mơ ước biệt thự... Nhưng rốt cuộc, sinh mệnh là có duyên, cũng là có phận, biết đủ sẽ thường vui. Dưới gốc cây Bồ Đề, Đức Phật hỏi một người: “Trong mắt ...

Xem tiếp
MẸ VÀ CON TRAI ĂN SÁNG QUÊN TRẢ TIỀN, ÔNG CHỦ KHÔNG ĐUỔI THEO ĐÒI, NHỜ VẬY MÀ CỨU SỐNG CON GÁI MÌNH

Trong cuộc sống, nếu như một người luôn biết nghĩ cho người khác trước, vì người khác mà suy xét thì thứ mà người ấy nhận được sẽ nhiều hơn những gì mà họ tưởng tượng! Sáng hôm đó, tại một quán bán tào phớ có một người mẹ què dẫn theo cậu con trai bước vào với dáng vẻ rất vội ...

Xem tiếp
GIANG SƠN DỄ ĐỔI BẢN TÍNH KHÓ DỜI, CHỈ CÓ THIỆN TÂM MỚI ĐỦ SỨC MẠNH CẢM HÓA LÒNG NGƯỜI

Cổ nhân thường thuyết rằng: “Bậc quân tử luôn lấy thiện đãi người”. Họ sẽ luôn đọc những cuốn sách chân chính và hành xử đúng đắn. Họ cũng không ngừng cảm hóa và giúp người khác ngộ ra rằng, con người sẽ sống bình an và thịnh vượng nếu họ tuân theo thiên lý và chính ...

Xem tiếp
Xem thêm, còn nhiều lắm
Nếu bạn là tác giả của những câu truyện trên, vui lòng cho chúng tôi biết và liên hệ với chúng tôi. Chúng tôi cam kết đề tên tác giả, hoặc chúng tôi sẽ xóa các bài viết vi phạm. Hãy cùng Truyện Hay Mỗi Ngày chia sẻ những câu chuyện đời thường xoay quanh gia đình, thầy cô, bạn bè nhưng ẩn sâu trong nó là tình yêu thương, sự hi sinh, lòng kính trọng mà cuộc sống hiện đại đã khiến chúng ta đôi lúc lãng quên, chôn vùi trong ngổn ngang công việc.
Đối với những bạn muốn cộng tác viết bài trên trang web vui lòng liên hệ với chúng tôi qua địa chỉ email: truyenhaymoingay.net (@) gmail.com
top